Duits: Defekt, der Frans: défaut Hiaat in geestelijke capaciteiten, een "litteken" in de persoonlijkheid na een eerder doorgemaakte psychische ziekte. Zo geeft Freud als diagnose van de Wolvenman: 'Een toestand in vervolg op een spontaan geëindigde dwangneurose, die met achterlating van e…
Lemma's geschreven door Harry Stroeken
Of kies een letter
Duits: Abwehr Engels: defence Frans: défense Het Duitse Abwehr werd in het Engels vertaald met defence en daarvan is het Nederlandse defensie weer een verbastering. Zie Afweer en Afweermechanisme.Literatuur
Frans: déjà vu De (onjuiste) herinnering iets eerder te hebben gezien, verteld (raconté) of beleefd (vécu). Freud besteedde een kort opstel aan dit verschijnsel (1914a). Het kan onder andere wijzen op een dekherinnering. Soms betekent het: 'Dat heb ik altijd al geweten.' Zie Fausse rec…
Duits: Deckerinnerung Engels: screen memory Frans: souvenir écran/souvenir couverture Heldere, in schijn toevallige en weinigzeggende herinnering, waarachter of -naast een betekenisvol voorval verborgen zit. Het kan gaan om een retrograde proces waarbij een weggedrongen latere beleving als …
Duits: Delirium, das Frans: délire Een acute, reversibele psychische stoornis, waarin de patiënt ten prooi is aan verwardheid, angst, wanen en hallucinaties. Kenmerkend is het wisselende bewustzijnsniveau; nu eens helder, dan weer somnolent. Een delirium is gewoonlijk het gevolg van een l…
Frans: démence paralytique Geestelijke aftakeling die ontstaat lang, bijvoorbeeld tien jaar, na een niet of onvoldoende behandelde syfilis. In Freuds tijd waren de mogelijkheden voor behandeling veel beperkter dan nu. In zijn geschriften is hiervan vaak sprake, omdat syfilis destijds een …
Frans: démence précoce Ziektebeeld met ernstige psychotische toestanden en diepe Ik-regressies. Sinds Bleuler wordt meer gesproken van schizofrenie. Freud probeerde vergeefs hiervoor het woord parafrenie ingang te doen vinden.Literatuur
Duits: Depersonalisation, die Frans: dépersonnalisation Stoornis in het besef van het eigen Ik, in het bewustzijn met betrekking tot de eigen persoon. De DSM-IV (300.6, p. 281) formuleert het aldus: 'Aanhoudende of recidiverende belevingen van het gevoel los te staan en externe waarnemer …