Duits: Realitätsprinzip Engels: reality principle Frans: principe de réalité Een van de beide beginselen die het psychische gebeuren beheersen, en de tegenpool van het lustprincipe (Freud, 1911b). Volgens het realiteitsprincipe moeten lusten soms worden opgegeven in functie van verder ge…
Lemma's geschreven door Harry Stroeken
Duits: Rettungsphantasie Engels: rescue/saving fantasy Op verschillende plaatsen (o.a. 1910h; 5: 304) gaat Freud in op de betekenis hiervan. Hij noemt onder andere: redden uit het water als beeld voor geboren worden/moeder worden (vergelijk de prinses die Mozes uit het water redde); en ook…
Duits: Regression Engels: regression Frans: régression Terugval tot een vroeger doorgemaakt stadium van de psychoseksuele ontwikkeling. Freud onderscheidt allerlei typen van regressie: formele, materiële, temporele, topische, seksuele, et cetera (1916-17a; 7: 497v). De term veronderstelt een …
(Wenen 1888 - New York 1969) Doctor philosophiae, kenner van zowel de joodse als de Duitse literaire traditie. De titel van zijn bekendste boek Listening with the third ear (1948) verwijst nog naar een andere liefde: muziek. In 1925 werd hij als psychoanalyticus-niet-arts aangeklaagd door…
Duits: Hemmung Engels: inhibition Frans: inhibition Een belemmering ten gevolge van een innerlijk conflict, ‘een inperking van de Ik-functies’, bijvoorbeeld een werkremming. (Zie Freud: 1926d; 9: 278v.)LiteratuurFreud, S. (1926d) ‘Remming, symptoom en angst’, Werken 9: 186, 196-268.
(1845-1939) Aanvankelijk huisarts te Goes. Hij opende met Frederik van Eeden de eerste psychotherapeutische kliniek te Amsterdam. Hij was de eerste voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse.LiteratuurStroeken, H. (1997) Freud in Nederland. Een eeuw psychoanalyse. Boom, Amsterdam.
Duits: Resterscheinungen Engels: residual Frans: résidu, reste De geestelijke of lichamelijke situatie na een onvolledig genezen ernstige psychische aandoening. Zo schrijft Freud in zijn psychodiagnostiek van de Wolvenman (1918b; 6: 480) ‘met achterlating van een defect’ en elders over ‘res…