Duits: Realitätsprinzip Engels: reality principle Frans: principe de réalité Een van de beide beginselen die het psychische gebeuren beheersen, en de tegenpool van het lustprincipe (Freud, 1911b). Volgens het realiteitsprincipe moeten lusten soms worden opgegeven in functie van verder ge…
Duits: Realitätsprüfung Engels: reality testing Frans: épreuve de réalité In Freuds theorie van de droom bestaat de functie van het psychisch apparaat, die onderscheid maakt tussen wensvervulling in de werkelijkheid of in fantasie, hallucinatie of droom (1900a; 2: 534n). In het
Duits: Rettungsphantasie Engels: rescue/saving fantasy Op verschillende plaatsen (o.a. 1910h; 5: 304) gaat Freud in op de betekenis hiervan. Hij noemt onder andere: redden uit het water als beeld voor geboren worden/moeder worden (vergelijk de prinses die Mozes uit het water redde); en ook…
Duits: Reale, das Frans: réel Naast de symbolische orde en de imaginaire vormt het reële voor Lacan een van de drie bouwstenen van de psychoanalytische ervaring en van de psychische realiteit van elke mens. Het reële kent verschillende invullingen, maar de band met het onmogelijke is al…
Duits: Regression Engels: regression Frans: régression Terugval tot een vroeger doorgemaakt stadium van de psychoseksuele ontwikkeling. Freud onderscheidt allerlei typen van regressie: formele, materiële, temporele, topische, seksuele, et cetera (1916-17a; 7: 497v). De term veronderstelt een …
(Wenen 1888 - New York 1969) Doctor philosophiae, kenner van zowel de joodse als de Duitse literaire traditie. De titel van zijn bekendste boek Listening with the third ear (1948) verwijst nog naar een andere liefde: muziek. In 1925 werd hij als psychoanalyticus-niet-arts aangeklaagd door…
Duits: Religion, die Frans: religion Tot de elementen van cultuur waarop psychoanalytische inzichten van oudsher worden toegepast, behoren ook de vele religies (Freud, 1930a). Ofschoon Freud duidelijk aangaf dat de psychoanalyse hier slechts partiële verklaringen kan bieden, werden zijn …