Alle lemma's

Duits: Reale, das Frans: réel Naast de symbolische orde en de imaginaire vormt het reële voor Lacan een van de drie bouwstenen van de psychoanalytische ervaring en van de psychische realiteit van elke mens. Het reële kent verschillende invullingen, maar de band met het onmogelijke is al…

Duits: Regression Engels: regression Frans: régression Terugval tot een vroeger doorgemaakt stadium van de psychoseksuele ontwikkeling. Freud onderscheidt allerlei typen van regressie: formele, materiële, temporele, topische, seksuele, et cetera (1916-17a; 7: 497v). De term veronderstelt een …

(Galicië 1897 - Verenigde Staten 1957) Als jong arts werd hij al de leider van het technisch seminar aan het opleidingsinstituut van de Weense Psychoanalytische Vereniging. Hij legde sterke nadruk op de gestructureerde afweer, op het karakter, zoals tot uiting komt in zijn boek …

(Wenen 1888 - New York 1969) Doctor philosophiae, kenner van zowel de joodse als de Duitse literaire traditie. De titel van zijn bekendste boek Listening with the third ear (1948) verwijst nog naar een andere liefde: muziek. In 1925 werd hij als psychoanalyticus-niet-arts aangeklaagd door…

Duits: Religion, die Frans: religion Tot de elementen van cultuur waarop psychoanalytische inzichten van oudsher worden toegepast, behoren ook de vele religies (Freud, 1930a). Ofschoon Freud duidelijk aangaf dat de psychoanalyse hier slechts partiële verklaringen kan bieden, werden zijn …

Duits: Hemmung Engels: inhibition Frans: inhibition Een belemmering ten gevolge van een innerlijk conflict, ‘een inperking van de Ik-functies’, bijvoorbeeld een werkremming. (Zie Freud: 1926d; 9: 278v.)LiteratuurFreud, S. (1926d) ‘Remming, symptoom en angst’, Werken 9: 186, 196-268.

(1845-1939) Aanvankelijk huisarts te Goes. Hij opende met Frederik van Eeden de eerste psychotherapeutische kliniek te Amsterdam. Hij was de eerste voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse.LiteratuurStroeken, H. (1997) Freud in Nederland. Een eeuw psychoanalyse. Boom, Amsterdam.

Duits: Resterscheinungen Engels: residual Frans: résidu, reste De geestelijke of lichamelijke situatie na een onvolledig genezen ernstige psychische aandoening. Zo schrijft Freud in zijn psychodiagnostiek van de Wolvenman (1918b; 6: 480) ‘met achterlating van een defect’ en elders over ‘res…