Puységur, markies Amand Marie Jacques de Chastenet de


(1751-1825) Belangrijkste leerling van F.A. Mesmer. Beschreef als eerste het kunstmatig somnambulisme. Ook ontdekte hij dat magnetiseren zonder de patiënt aan te raken, zoals Mesmer deed, mogelijk was. De Puységur was een succesvol behandelaar. Om de onophoudelijke stroom patiënten (een ononderbroken processie schreef hij) die zich op zijn landgoed te Busancy aandiende te behandelen magnetiseerde hij een boom en verzamelde daaronder de patiënten. Zij hielden elkaar vast aan een duim en strengelden een koord, dat aan de boom gebonden was, om een ziek lichaamsdeel. Zo voelden ze het fluïde door zich stromen. Na afloop herinnerden zij zich niets van de behandeling. De Puységur vermeldt dat in minder dan een maand van 300 patiënten er 62 met verschillende ziekten genazen. De Puységur was een sociaal ingestelde man. Hij richtte de Societé Harmonique des Amis Réunis op. De ruim 200, veelal aristocratische, leden leerden van hem magnetiseren, waarmee zij onbemiddelde patiënten gratis behandelden. Tijdens het Revolutionair schrikbewind werd het gezin De Puységur twee jaar in een gevangenis opgesloten. Daarna werd het gerehabiliteerd en Napoleon Bonaparte benoemde De Puységur tot burgermeester van Soisson. [JE]

Literatuur

  • Gauld, A. (1992) A history of hypnotism. Cambridge University Press, New York.
  • Hellinckx, W. (2001) De kleine Alexander, A.M.J. de Chastenet de Puységur (1751-1825). Dagboek over de behandeling met magnetisme van een jongen met aanvallen van razernij en waanzin. Candide, Amsterdam.